23/04/2020 00:00
Xem với cỡ chữ

Tín dụng tiêu dùng gặp khó vì dịch bệnh

Ghi nhận trên thị trường cho thấy, hiện nay mặc dù bị giảm mức đánh giá tín nhiệm, nhưng các công ty tài chính tại Việt Nam vẫn cơ bản được đánh giá là có tiềm năng tăng trưởng tốt hơn nếu dịch bệnh cơ bản được khống chế.

“Trứng vàng” đã bắt đầu “cận date”
     Mới đây, hãng xếp hạng tín nhiệm quốc tế Moody’s đã xem xét hạ xếp hạng tín nhiệm của 3 công ty tài chính (CTTC) Việt Nam và 2 ngân hàng mẹ sở hữu CTTC này, trong đó bao gồm “cặp đôi” VPBank - FE Credit và SHB - SHB Finance. Ngoài ra, Home Credit cũng bị cân nhắc hạ mức tín nhiệm do Moody’s lo ngại dịch Covid-19 có thể tạo ra “cú sốc” trong lĩnh vực tài chính tiêu dùng.
     Theo các chuyên gia tài chính, việc Moody’s xem xét hạ tín nhiệm đối với các CTTC tiêu dùng không phải là không có lý do. Quan sát đơn cử cặp đôi VPBank và FE Credit có thể thấy điều này khi hiện nay ngoài các khoản cho vay tiêu dùng cá nhân thông qua FE Credit, VPBank cũng là ngân hàng khá tập trung cho các khoản vay tín chấp dành cho doanh nghiệp nhỏ và tiểu thương. Báo cáo thường niên 2019 của ngân hàng này cho biết phân khúc tài chính tiêu dùng, khách hàng cá nhân và DNNVV đã đóng góp hơn 66% vào tổng lợi nhuận trước thuế năm 2019 của đơn vị. Mặc dù phần đóng góp của FE Credit trong cơ cấu tổng dư nợ cho vay chỉ chiếm khoảng 22% nhưng đóng góp tới 43% lợi nhuận trước thuế cho ngân hàng mẹ.
Tuy nhiên trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp như hiện nay các khoản vay tín chấp có tỷ suất lợi nhuận cao đang là những khoản vay có nhiều nguy cơ phát sinh nợ xấu trong các tháng tới.
     Các chuyên gia tại Công ty Chứng khoán SSI cũng nhận định rằng hoạt động tín dụng tiêu dùng tại Việt Nam trước mắt sẽ chưa bị ảnh hưởng lớn. Bởi trong giai đoạn 1 nhu cầu vay từ các khách hàng phân khúc đại chúng và phân khúc thu nhập thấp vẫn còn do khách hàng vẫn cần tiền mặt để trang trải chi phí sinh hoạt. Nhưng đến giai đoạn 2, khi dịch bệnh đạt đỉnh thì thu nhập của phân khúc khách hàng thu nhập thấp sẽ bị ảnh hưởng đầu tiên. Từ đó khả năng trả nợ của người đi vay theo đó sẽ giảm nhanh, kéo theo rủi ro nợ xấu sẽ cao hơn.
     Phân tích cụ thể hơn, ông Huỳnh Minh Tuấn - Giám đốc Môi giới của Công ty Chứng khoán Mirae Asset, cho rằng hiện nay tỷ trọng cho vay tiền mặt và vay trả góp mua thiết bị điện điện tử đang chiếm tỷ lệ cao nhất ở các CTTC. Người vay chủ yếu là lao động tự do với thu nhập trung bình trên 5 triệu đồng/người/tháng. Vì thế, nợ xấu ở các      CTTC nếu có gia tăng, chắc chắn rơi vào nhóm khách hàng thu nhập thấp này và khả năng trả nợ của khách hàng sẽ không lớn trong cả năm 2020.
     Mặc dù nhìn nhận rằng áp lực nợ xấu lên nhóm CTTC không quá lớn do hầu hết đơn vị đều có tiềm lực tài chính mạnh và được hậu thuẫn bởi các ngân hàng mẹ ở cả trong và ngoài nước. Hơn nữa từ 2018 đến nay, tốc độ tăng trưởng tín dụng tiêu dùng tại Việt Nam đã bắt đầu chững lại. Nếu như giai đoạn 2013-2017 mức tăng trưởng trung bình của thị trường tín dụng tiêu dùng là 59% thì đến 2018 chỉ còn 15%.
     Thế nhưng năm 2019 doanh thu nhiều đơn vị đã bị thu hẹp trong bối cảnh cạnh tranh trong phân khúc này ngày càng khốc liệt với sự gia nhập của nhiều CTTC nước ngoài. Trong khi với tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, năm nay có thể sẽ là một năm “bết bát” với các CTTC.
Xây dựng kịch bản để chủ động ứng phó
     Ghi nhận trên thị trường cho thấy, hiện nay mặc dù bị giảm mức đánh giá tín nhiệm, nhưng các CTTC tại Việt Nam vẫn cơ bản được đánh giá là có tiềm năng tăng trưởng tốt hơn nếu dịch bệnh cơ bản được khống chế.
     Công ty Chứng khoán Bản Việt (VCSC) nhận định rằng, tỷ lệ cho vay tiêu dùng trên tổng dư nợ ở Việt Nam mới đạt khoảng 11,4% năm 2019. Do vậy, mức độ tác động tiêu cực đến nền kinh tế nói chung và hệ thống TCTD không phải là quá lớn nếu các CTTC phát sinh thêm nợ xấu do khách hàng vay vốn bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh.
Tuy nhiên, VCSC cũng cho rằng, tình trạng mất việc làm của hàng vạn lao động có thể kéo dài từ 6 tháng đến 1 năm, nên thời điểm này chính là thời điểm các CTTC và các NHTM có tỷ trọng cho vay cá nhân lớn cần rà soát ngay các khoản vay bị ảnh hưởng để xem xét giãn nợ từ 3-6 tháng cho khách hàng.
     Nhiều chuyên gia tài chính cũng cảnh báo rằng, nếu dịch bệnh tiếp tục diễn biến phức tạp thì làn sóng vỡ nợ tiêu dùng có thể sẽ được kích hoạt trên phạm vi toàn cầu và các CTTC tại Việt Nam cũng cần chủ động các kịch bản để ứng phó. Bởi tính đến hiện tại theo thống kê của Viện Nghiên cứu Tài chính Atlantis tại Bắc Kinh, tỷ lệ vỡ nợ tiêu dùng ở một số ngân hàng Trung Quốc đã tăng cao đến mức 4% so với mức khoảng 1% ở thời điểm trước khi dịch Covid-19 xảy ra. Ở các quốc gia khác như Pháp, Thụy Sĩ, New Zealand, Nigeria và Australia hiện tỷ lệ nợ hộ gia đình so với GDP cũng đang ở mức cao kỷ lục.
     Tại Việt Nam, mặc dù những dấu hiệu của tình trạng gia tăng nợ xấu trong nhóm tín dụng tiêu dùng mới chỉ bắt đầu biểu hiện. Thế nhưng, trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp đang tác động tiêu cực đến việc làm và thu nhập của người lao động, việc xây dựng các kịch bản để ứng phó là điều cần thiết.
     Ngay như nhiều NHTM có tỷ trọng cho vay cá nhân như HDBank, Sacombank, hiện mỗi ngày đều đang tiếp nhận rất đông khách hàng cá nhân gửi đơn  đề xuất xin cơ cấu nợ, giãn nợ. HDBank hiện đang xử lý cơ cấu thời hạn trả nợ cho khoảng tới hơn 4.000 tỷ đồng đối với nhóm khách hàng cá nhân. Trong khi đó, Sacombank cũng có khoảng 7.000 tỷ đồng dư nợ được khách hàng cá nhân đề nghị giãn thời gian trả cả tiền gốc và tiền lãi.
     Tuy nhiên, từ phía các CTTC, hiện chưa thấy đơn vị nào công bố các chương trình giảm lãi suất hoặc giãn thời gian thu nợ cho các khách hàng vay tiêu dùng, vay trả góp mua sắm nhà cửa, xe cộ và thiết bị điện tử.

Hoàng Giang  theo thoibaonganhang.vn

Tìm theo ngày :